Ponad 100 hektarów po kopalni „Wujek" zmieni oblicze Brynowa. Katowice wybrały zwycięską koncepcję

Ponad 100 hektarów terenów po KWK „Wujek" w katowickim Brynowie wchodzi w nowy etap transformacji. Miasto wybrało zwycięską koncepcję urbanistyczną pracowni PANOVA Studio — projekt zakłada wielofunkcyjną dzielnicę z zachowaniem industrialnego dziedzictwa.

Kiedy 1 kwietnia 2026 r. Kopalnia Węgla Kamiennego „Wujek" formalnie przeszła w stan likwidacji, w Katowicach od dawna trwały już prace nad odpowiedzią na jedno pytanie: co dalej z tym terenem? Odpowiedź zaczyna nabierać kształtu. Urząd Miasta Katowice rozstrzygnął konkurs urbanistyczny, wyłaniając projekt, który ma wyznaczać kierunek dla jednego z największych i najbardziej symbolicznie obciążonych obszarów poprzemysłowych w Polsce.

Obszar objęty konkursem to ponad 100 hektarów w dzielnicy Brynów — ograniczonych od południa i zachodu torami kolejowymi, od wschodu ul. Ligocką i Mikołowską, a od północy autostradą A4. Obejmuje zarówno właściwe tereny kopalniane, jak i przylegające osiedle mieszkaniowe oraz dawny stadion Rozwoju Katowice. Lokalizacja — blisko centrum, w gęsto zabudowanej części miasta — sprawia, że jest to jeden z najcenniejszych rezerwuarów rozwojowych Katowic.

Zwycięski projekt przygotowała pracownia PANOVA Studio (działająca w ramach P.A. NOVA S.A.). Autorzy otrzymali 100 tys. zł nagrody i zaproszenie do negocjacji umowy na opracowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego — a więc dokumentu, który przełoży wizję na twarde zapisy prawne decydujące o tym, co faktycznie tu powstanie.

Najczęściej zadawane pytania

Gdzie dokładnie leżą tereny po kopalni „Wujek" w Katowicach?

Obszar o powierzchni ponad 100 hektarów znajduje się w dzielnicy Brynów. Ograniczają go od południa i zachodu tory kolejowe, od wschodu ul. Ligocka i Mikołowska, a od północy autostrada A4. Obejmuje zarówno teren samej kopalni, jak i przylegające osiedle mieszkaniowe oraz dawny stadion Rozwoju Katowice.

Kto wygrał konkurs na zagospodarowanie terenów po KWK „Wujek"?

Zwycięzcą konkursu ogłoszonego przez Urząd Miasta Katowice została pracownia PANOVA Studio (działająca w ramach P.A. NOVA S.A.). Autorzy otrzymali 100 tys. zł nagrody i zostali zaproszeni do negocjacji umowy na opracowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Komisja konkursowa ogłosiła wyniki 30 marca 2026 r.

Co ma powstać na terenie dawnej kopalni „Wujek"?

Zwycięska koncepcja zakłada stworzenie nowej wielofunkcyjnej dzielnicy łączącej zabudowę mieszkaniową, usługową, społeczną i kulturalną. Zachowane zostaną najważniejsze obiekty kopalniane — m.in. wieże szybowe Krakus i Lechia, łaźnia łańcuszkowa i kuźnia. Rozważana jest też lokalizacja ośrodka badań technologii kosmicznych oraz możliwa kandydatura dla ośrodka Europejskiej Agencji Kosmicznej.

Kiedy ruszą prace na terenie po kopalni „Wujek"?

Proces likwidacji kopalni potrwa do czterech lat od 1 kwietnia 2026 r. Przed rozpoczęciem prac budowlanych konieczne jest uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Realistycznie rzecz biorąc, większe inwestycje mogą ruszyć najwcześniej około 2030 r.

Dlaczego kopalnia „Wujek" ma tak szczególne znaczenie historyczne?

16 grudnia 1981 r. oddziały milicji i wojska spacyfikowały strajkujących górników kopalni „Wujek". Zginęło dziewięciu z nich, 23 zostało rannych od kul. To jedno z najtragiczniejszych wydarzeń stanu wojennego w Polsce. Pamięć o ofiarach pielęgnuje Centrum Dziewięciu z „Wujka" działające na terenie kopalni, a historyczna łaźnia łańcuszkowa ma zostać zrewitalizowana do 2029 r.