Za niecałe cztery tygodnie, 29 czerwca 2026 r., w ścisłym centrum Katowic zacznie obowiązywać Strefa Czystego Transportu. Rada Miasta przyjęła uchwałę pod koniec kwietnia. Większość katowiczan zmian nie odczuje — przepisy najmocniej uderzą w kierowców spoza metropolii i tych, którzy kupią auto po wejściu strefy w życie.
Centrum Katowic — Rynek, ul. Mariacka, Dyrekcyjna, Staromiejska — od lat pełni funkcję niemal wyłącznie pieszą. Ruch samochodowy jest tu mocno ograniczony, a parkowanie praktycznie niemożliwe. Mimo to 29 czerwca 2026 r. obszar ten formalnie stanie się Strefą Czystego Transportu, co oznacza, że wjazd będzie zarezerwowany dla pojazdów spełniających określone normy emisji spalin.
Decyzja nie wynikła z lokalnej inicjatywy. Katowice znalazły się pod presją Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Komisji Europejskiej — ustanowienie SCT to jeden z tzw. kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy, od których zależy wypłata kolejnych transz unijnych środków. Prezydent Katowic Marcin Krupa tłumaczył publicznie: „Jeżeli nie realizujemy tych wytycznych, które narzuca Komisja Europejska, to wtedy mogą wstrzymać finansowanie. To jest twardo zapisane".
Uchwała trafiła pod głosowanie 27 kwietnia 2026 r. Rada Miasta przyjęła ją przy czterech głosach przeciwnych. Przepisy wchodzą w życie dokładnie dwa miesiące później.
Najczęściej zadawane pytania
Czy jako mieszkaniec Katowic będę musiał wymienić samochód po 29 czerwca 2026 r.?
Nie — jeśli samochód był w Twoim posiadaniu przed 29 czerwca 2026 r. i regularnie przechodzi badania techniczne, możesz nim wjeżdżać do strefy bezterminowo, niezależnie od normy emisji spalin czy roku produkcji. Obowiązek spełnienia norm Euro pojawi się dopiero przy zakupie nowego pojazdu po tej dacie.
Czy mieszkańcy gmin ościennych — np. Chorzowa, Sosnowca, Gliwic — mają takie same prawa jak katowiczanie?
Tak. Wyjątek bezterminowy obejmuje mieszkańców wszystkich 41 gmin Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM). Warunek jest identyczny: pojazd musi być w posiadaniu właściciela przed 29 czerwca 2026 r. i przechodzić badania techniczne. Przy zakupie nowego auta po tej dacie obowiązują normy: minimum Euro 3 dla benzyny lub rocznik od 2000 r., minimum Euro 5 dla diesla lub rocznik od 2009 r.
Jakie ulice wchodzą w skład SCT, a jakie wyznaczają tylko jej granicę?
Strefa obejmuje obszar wewnątrz ulic: Skargi, Moniuszki, Pańki, Dudy-Gracza, Warszawskiej, Francuskiej, Mariackiej Tylnej, Dworcowej i Słowackiego. Same te ulice graniczne nie są częścią strefy — można nimi przejeżdżać bez ograniczeń. W strefie znajdują się m.in. Rynek, ul. Mariacka, Dyrekcyjna, Staromiejska, Bankowa, Teatralna i Pocztowa. Z obszaru SCT wyłączono też ul. ks. Stanisława Maślińskiego, by zachować dojazd do szpitala św. Elżbiety.
Czy za wjazd do strefy będę płacił opłatę lub potrzebował naklejki?
Nie. Katowice nie przewidziały ani opłat za wjazd, ani systemu naklejek czy winiet. Kontrola odbywa się elektronicznie — Straż Miejska i Policja sprawdzają numer rejestracyjny w Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEP). Za wjazd pojazdem niespełniającym wymogów grozi mandat do 500 zł.
Kiedy nastąpią kolejne zaostrzenia przepisów i czego będą dotyczyć?
Uchwała przewiduje dwa kolejne etapy. Od 1 lipca 2029 r. diesle kupowane po dacie uruchomienia strefy będą musiały spełniać minimum Euro 5 lub pochodzić z rocznika 2009 i nowszego. Największe zmiany wejdą w życie od 1 stycznia 2034 r. — wtedy zarówno dla mieszkańców Katowic, GZM, jak i przyjezdnych obowiązywać będzie minimum Euro 4 dla benzyny (lub rocznik 2005+) i Euro 6 dla diesla (lub rocznik 2014+) przy zakupie nowego pojazdu.
Redakcja Informacje Katowice
Zespół redakcyjny portalu — informacje o inwestycjach, kulturze, sporcie i życiu codziennym Katowic.
Kontakt z redakcją
